Aynı gösterge panelinde farklı sonuçlar
BetterUp Labs'ın 'The Case for Conditions' araştırması, dört yönetici arketipi tanımlıyor; bunlardan 'Calibrator' ve 'Automator' olarak adlandırılan iki tip, yapay zeka kullanım panellerinde birbirinin aynısı görünse de ekiplerinde birbirinin tam tersi iş sonuçları üretiyor. Araştırmaya göre yalnızca tek bir değişken — yöneticinin yarattığı çalışma koşulları — bir ekibin yapay zekayla yüksek performans ('augmentation') patikasına girme olasılığını yüzde 46 artırıyor.
BetterUp bunu 'workslop' kavramıyla ilişkilendiriyor: cilalı görünen ama zaman kaybettiren yapay zeka çıktıları, araştırmaya göre bir teknoloji sorunu değil, doğrudan bir yönetim koşulları sorunu. Rapor, 'işe alımla bu sorunun üstesinden gelemezsiniz' diyerek yetenek açığından çok koşul açığına dikkat çekiyor.
Beş yıllık veri: performans düşüyor, bedel büyüyor
BetterUp'ın tamamlayıcı 'Performance Crisis' analizi, 2019-2024 arasında yaklaşık 410 bin BetterUp üyesinin verisini BetterUp'ın Bütün İnsan Modeli (Whole Person Model) değerlendirmesiyle inceliyor. Sonuç: iş gücü performansı hızla geriliyor ve bu düşüşün şirketlere yıllık maliyeti 2,2 trilyon dolar olarak tahmin ediliyor.
Rapor, çalışanların 'kıymetli hissetme' (mattering) duygusunun BetterUp'ın izlediği metrikler arasında en hızlı gerileyenlerden biri olduğunu belirtiyor — bu da performans düşüşünün salt bir motivasyon meselesi değil, yöneticinin gündelik davranışlarıyla doğrudan bağlantılı bir koşul meselesi olduğuna işaret ediyor.
Türkiye için anlamı
Türkiye'de şirketlerin çoğu yapay zeka yatırımını araç satın alma ve eğitim bütçesi olarak planlıyor; BetterUp'ın verisi, aynı aracı kullanan iki ekibin tamamen farklı sonuç alabileceğini, belirleyici faktörün yöneticinin günlük koşul yaratma becerisi olduğunu gösteriyor. Yapay zeka dönüşüm programlarına yönetici koçluğu bileşeni eklemeden yalnızca araç dağıtmak, yatırımın getirisini sınırlayabilir.
'Kıymetli hissetme' göstergesinin izlenmesi, İK'nın yapay zeka geçiş sürecinde erken uyarı sinyali yakalaması için düşük maliyetli ama etkili bir yöntem olabilir.
